Ga naar de startpagina

Het laatste nieuwsGa naar de verslagenBekijk de komende evenementen in de kalenderGa naar de uitslagenGa naar het discussie forumTrainings tipsLinks naar andere pagina'sMeest gestelde vragen

Nieuws actueel
17 apr 2018
Op 19 mei wordt het Belgisch Kampioenschap 100 km georganiseerd
17 apr 2018
Osschotse 6-urenloop pas beslist in de laatste hectometers
11 apr 2018
Dinah Might 50 Miles Ultra Run editie 2
8 apr 2018
Inschrijving RUN Winschoten 2018 is open
Nieuws in 2018
Nieuws in 2017
Nieuws in 2016
Nieuws in 2015
Nieuws in 2014
Nieuws in 2013
Nieuws in 2012
Nieuws in 2011
Nieuws in 2010
Nieuws in 2009
Nieuws in 2008
Nieuws in 2007
Nieuws in 2006
Nieuws in 2005
Nieuws in 2004
* December
* 31 dec 2004: Silvester Marathon (SM-Loop)
* 31 dec 2004: Zestig van Texel: 60 km voor 80% vol
* 30 dec 2004: Atletieknummers en records
* 29 dec 2004: Voorinschrijvingen E314 Border Bridge Marathon
* 29 dec 2004: Papanikitas en Bogar favorieten voor zege
* 28 dec 2004: Koude geselt lopersschare 3e Schipholloop (1980)
* 27 dec 2004: De nieuwe IAU staat in 2005 voor een grote uitdaging
* 26 dec 2004: Elfsteden Estafette afgelast, Ultraloop gaat door
* 26 dec 2004: Proposal to Increase Fairness of IAAF Overall World Rankings
* 26 dec 2004: Historisch overzicht van de Marathon- & Ultracup
* 23 dec 2004: Voorinschrijvingen 6u van Steenbergen
* 23 dec 2004: Wie waren de besten in het NL-ultralopen van 2004 ?
* 22 dec 2004: FAF Schinnen: uitstappen kost geld
* 22 dec 2004: Ultra Bierloop (15/5)
* 21 dec 2004: Boscross marathon Diever
* 21 dec 2004: Voorinschrijvingen MLP 16/1
* 21 dec 2004: Nature Marathon La Roche gaat toch door.
* 20 dec 2004: Voorinschrijvingen 50 km Soerendonk
* 20 dec 2004: Crossen in Diever
* 20 dec 2004: Silvestermarathon Meerssen (31/12)
* 19 dec 2004: Pafor Marathon Cyprus (6/3)
* 17 dec 2004: IAAF drastically skew their Road Rankings
* 17 dec 2004: Nogmaals de IAAF World Rankings
* 17 dec 2004: Lanzarote Marathon
* 17 dec 2004: Herdenkingsjaar Marokko Nederland 2005
* 17 dec 2004: Ronde van de Haarlemmermeer (1977 en) 1978
* 16 dec 2004: Marathon Apeldoorn erkende kwalificatiemarathon.
* 16 dec 2004: Koude wind en warme erwtensoep
* 16 dec 2004: Felix Limo, onder de grootsten van 2004 maar een kleintje?
* 16 dec 2004: 'Niet lullen, maar lopen' (Texel 1993)
* 15 dec 2004: Deelname aan de Marathon- & Ultracup 2005
* 15 dec 2004: Great Workouts for Popular races by Owen Anderson
* 15 dec 2004: Perfect parcours Purmerbos Marathon
* 14 dec 2004: IAU Formed... (1984)
* 13 dec 2004: 2005 Italian ultra calendar
* 13 dec 2004: Verslag Null lauf
* 12 dec 2004: Over puntentabellen
* 12 dec 2004: Hardloopgroeten uit Halfweg
* 10 dec 2004: ‘Ik kreeg 'm niet te pakken: alles was verkleumd.’ (Haarlemmermeer 1993)
* 9 dec 2004: Start Purmerbos marathon vervroegd!!!
* 8 dec 2004: Juiste tijd - juiste plaats
* 8 dec 2004: 'Pas na middernacht gaan sommigen er vandoor' (1999/2000)
* 7 dec 2004: Ultralopen en marathons in de Sahara
* 7 dec 2004: Nieuw: Marathon Hoorn
* 6 dec 2004: Onduidelijkheid over Nature Marathon La Roche-en-Ardenne
* 6 dec 2004: Waardering bij Limburg Trofee
* 5 dec 2004: Spartathlon-lezing in Potvis op Texel 27/3
* 4 dec 2004: Trainingsadvies voor ultramarathon
* 4 dec 2004: Marathon Plus in 2005 weer elk kwartaal
* 3 dec 2004: Peter Stein, Gerrit Van Rotterdam, Dirk Westerduin, en de basis
* 3 dec 2004: Schipholloop op laatste nippertje gered (Ronde om de Haarlemmermeer 1992)
* 2 dec 2004: Databyte zes uur Steenbergen (23/1)
* 2 dec 2004: Persbericht DataByte zes uur Steenbergen (23/1)
* 2 dec 2004: Duurlopen is unieke eigenschap van de mens
* November
* Oktober
* September
* Augustus
* Juli
* Juni
* Mei
* April
* Maart
* Februari
* Januari
Nieuws in 2003
Nieuws in 2002
Nieuws in 2001
Nieuws in 2000
Nieuws in 1999
AltaVista
Zoek:
Discussies
Het web


 
NIEUWS van December 2004
 
Midden negentiende eeuw kwam de atletiek in opmars. Begin eenentwintigste eeuw mogen we dus zo langzamerhand gaan spreken van een eeuwenoude traditie. Maar die traditie is geen vaste traditie; het is een traject vol met ontwikkelingen. De wegatletiek in reflectie tot de stadionatletiek.

Na bijna dertig jaar heefts de IAAF in 2003 weer wereldrecords op de weg ingesteld. Voorbij de marathon is alleen de 100 kilometer een loopnummer met records, ranglijsten en kampioenschappen. Tussen marathon en 100 kilometer is van dat alles geen sprake; dus geen officiele records op 50 kilometer of 6 uur, noch op afstanden langer dan 100 kilometer. Uitzondering is de 24 uur die als officieel Europees kampioenschap plaats vindt, maar geen wereldwijde erkenning vindt bij de IAAF.

De vraag is al oud "welk atletiekonderdelen worden de officiele onderdelen voorbij de marathon?". Het antwoord voor dit moment is heel simpel "alleen de 100 kilometer", althans, dat is de stand van zaken bij de IAAF. De invoering van de 100 kilometer als nieuw officieel atletiekonderdeel onder de mantel van de IAAF roept meteen al twee vragen op:
1) en wat moet er dan gebeuren tussen de marathon en 100 kilometer?
2) wat moet het volgende atletiekonderdeel worden na de 100 kilometer?

1. Wat moet er gebeuren tussen de marathon en de 100 kilometer?
Het is een persoonlijke mening van mij, maar het antwoord is heel kort: NIETS!
Kijken we naar de prestatiedichtheid van de 100 kilometer ten opzichte van die van de marathon, dan moet er nog heel wat gebeuren op de 100 kilometer om het een volwassen en uitontwikkeld atletiekonderdeel te laten worden. Dat neemt niet weg dat andere atletiekonderdelen kunnen helpen als tussenstap van marathon naar 100 kilometer. Met name in Duitsland kiest men graag voor de 50 kilometer, omdat het de loper net los maakt van die magische marathon. In Nederland is in de jaren negentig gekozen voor de strategie om de 6 uur loop als tussennummer te gebruiken. Topatleten kunnen zo makkelijk met prestaties van tachtig of negentig kilometer demonstreren dat ze thuis horen in een nationale selectie voor de 100 kilometer; recreanten kunnen zonder vrees voor de afstand proberen eens verder te komen dan de marathonafstand. Als kleinschalig evenement kan het goed georganiseerd worden op een wegparcours van een tot vier kilometer lengte, mits je zorgt dat de rondentelling goed verloopt, want dat is bij dit onderdeel toch wel de zwakste schakel. Daarnaast zijn er ook talloze trail wedstrijden. Met name de Zwitsers hebben met hun talloze grootschaligere ultramarathon trails een goede basis voor bijvoorbeeld hun 100 kilometer van Biel, maar ook in Walonie en Luxemburg speelt de trail een doorslaggevende rol in de brug tussen marathon en 100 kilometer.
Om echter 50 kilometer, 50 mijl of 6 uur als officiele tussenafstand te verklaren tussen marathon en 100 kilometer zou de investering in de top alleen maar doen versnipperen. Iets wat de geloofwaardigheid van de 100 kilometer als volwaardig atletiekonderdeel niet ten goede zou komen.

2. Wat moet er gebeuren voorbij de 100 kilometer?
Menigeen zal roepen dat dan de 24 uur in aanmerking komt. Ik zie een zekere toekomst in de 24 uur als baannummer waar records op gelopen kunnen worden; in dat opzicht dus met enige parallel tot de uurloop op de baan. Als wegatletieknummer en als kampioenschapsnummer zie ik de 24 uur niet zitten. De 24 uur kent geen eindstreep en is daarom voor toeschouwers weinig interessant. Als recordnummer op de weg moet je er de nodige vraagtekens bij stellen. Regelmatig wordt er op gewezen dat je in de atletiek met drie stopwatches een eindtijd moet meten. Ooit is op grond van het feit dat Kouros een wereldrecord met meer dan een etmaal verbeterde, dat wereldrecord door de toenmalige IAU verantwoordelijke afgewezen omdat er slechts een stopwatch was gebruikt! Bij 24 uur op de weg hebben we parcoursen waar de afstand tussen het eindsignaal en de atleet soms de afstand van een kilometer overschreidt. Men maakt zich dan druk over eventuele tijdverschillen van een fractie van een seconde (omdat er drie stopwatches moeten zijn) terwijl de tijd die nodig is om het geluidsignaal van jury naar atleet over te dragen meerdere seconden kan duren (geluid plaatst zich voort met een snelheid van iets meer dan 300 meter per seconde; de juiste snelheid is temperatuur en luchtdruk afhankelijk). Er dringt zich dus een nieuwe vraag op: "Als het de 24 uur dan niet is, wat is dan wel een goede opvolger voor de 100 kilometer?"

3. Wat is een goed alternatief voor de 24 uur?
Het antwoord ligt voor de hand: De Spartathlon! Maar wat is de Spartathlon dan? Momenteel een hardloopwedstrijd van 246 kilometer van Athene naar Sparta. Wat de toekomst betreft zal het er van moeten komen dat dit het volgend Olympisch onderdeel wordt; de wegatletiek kent dan eindelijk een tweede afstand als Olympic distance! Daarom moeten we ook nu niet inzetten op de 100 kilometer. Het lange afstand lopen heeft een ingrijpende en ver gaande historische achtergrond die nauw verweven is met de Olympische Spelen en Griekse oudheid, en dat komt alleen tot zijn recht als de Spartathlon de volgende Olympische afstand wordt. In 2010 mogen we vieren dat de Spartathlon al 25 eeuwen oud is, en wellicht is dat een goed moment om bepaalde knopen door te hakken. De Spartathlon zal dus in oorsprong een Olympische traditie moeten worden. Wat het uiteindelijk wordt is nog niet duidelijk, 250 kilometer, 150 mijl, een zesvoudige marathon, of ... Waarschijnlijk zal de Spartathlon in veel opzichten de historie van de marathon doen herhalen.

Interim Spelen in 2010?
Wie weet, komt het er van dat er in 2010 in Griekenland weer interim Spelen georganiseerd worden in het kader van 25 eeuwen na de slag tegen de Perzen bij Marathon. Hoofdnummers zijn dan natuurlijk de Marathon en de Spartathlon. Geen nieuwtje, want ook in 1906 waren er Interim Spelen in Griekenland nadat na Parijs en St. Louis de Spelen nagenoeg dood leken. De Interim Spelen hadden duidelijk jnieuw leven geblazen in de Olympische Geest hetgeen niet alleen in 1906 tot uiting kwam, maar ook twee jaar later in Londen. En kunnen de huidige Spelen niet zo'n impuls gebruiken, daar waar het Olympisch programma zich keer na keer blijkt uit te breiden met fun-evenementen die goed te verkopen zijn via de televisie. Geen wonder dat Marathonlopers afwegen om aan de Olympische Spelen deel te nemen of aan een voor- en najaars stadsmarathon. Voor de Marathon is een Olympisch jaar een jaar van stilstand, terwijl het voor veel atletiekonderdelen een jaar van nieuwe doorbraken is. De Road Running Reviews over 2004 onderstrepen dit fenomeen.

De problemen rond de juiste tijdmeting van een 24 uur zijn nog wel te overzien. Je zou kunnen stellen dat op elk punt van het parcours een eindsignaal hoorbaar moet zijn van maximaal 100 meter afstand. Voor veel parcoursen betekend dat veel eindsignalen geven. Die juryleden kunnen dan tevens overzien of niet toch nog verplaatst wordt na het eindsignaal. Maar dat soort regels zijn er niet. Ook niet hoe je er voor zorgt dat al die klokjes synchroon lopen. Sateliet ontvangers zijn natuurlijk de oplossing, maar dan moet dat in reglementen vastgelegd worden.

De wegatletiek met records op marathon en 100 kelometer (en enkele submarathon afstanden), heeft echter al problemen genoeg rond de regelgeving en erkenning van records. Zo zijn er de vermeende voordelen van bergafwaardse parcoursen (downhill courses) en die met mogelijk windvoordeel (point to point courses). Wat downhill betreft, is heel duidelijk dat slechts een duizendste deel van de loopafstand netto gedaald mag worden. De start van een marathon mag dus hooguit 42 meter hoger liggen dan de finish; bij de 100 kilometer mag dit hoogteverschil maximaal 100 meter zijn. Niet duidelijk omschreven staat hoe dat hoogteverschil gemeten moet worden. In gevallen die balanceren om de kritische grens een belangrijk gegeven. Verder was er altijd de regel dat start en finish niet meer dan 30% van de loopafstand uit elkaar mochten liggen. Dus voor een marathon hooguit iets meer dan 12.5 km; voor een 100 km hooguit 30 kilometer. De afstand kan makkelijk gemeten worden met een GPS-je. Bij de start de lokatie indrukken als way-point en dan bij de finish de afstand in vogelvlucht meten. Onder niet al te barre omstandigheden kan dat met een nauwkeurigheid van 10 meter; toch ook al gauw het verschil tussen linker en rechter kant van de weg bij een brede start van een grotere marathon. Het IAAF reglement stelt thans 50%, niet als verplichting, maar als richtlijn, dus wie Point to Point parcoursen wilt blijven aanhangen kan gewoon zijn gang blijven gaan.

De wegatletiek heeft bijna 30 jaar stil gestaan wat regelgeving betreft, want in 1974 werd door de IAAF de records op de weg afgeschaft. Wel beleven wat onzinnige records over op de baan over 20, 25 en 30 kilometer. Ook de KNAU volgde braaf de IAAF reglementen op, hetgeen resulteerde in records 20 en 30 kilometer voor vrouwen gelopen door Ria Buiten als tussentijden op een 100 kilometer baanwedstrijd in 1996 in Nantes (FRA). Ze was gewoon na 11 jaar (de records werden in 1985 ingesteld door de KNAU) de eerste vrouw die een dergelijke afstand op de baan liep in een wedstrijd met alleen maar vrouwelijke deelneemsters. De records van Ria Buiten staan bovendien nog altijd; dus na bijna 20 jaar is ze nog altijd de enige vrouw die die afstand ooit op de baan in een vrouwenloop heeft gelopen.

Gehaspel over records is niet nieuw. Ruim een eeuw geleden bijvoorbeeld was geen overeenstemming wat de driesprong was; zowel de hink-hink-sprong, de stap-stap-sprong, de stap-hink-sprong als de hink-stap-sprong werden gebezigd. Wie dus een uitslag in handen kreeg van een driesprong, moest zich eerst vergewissen of het de Duitse springvorm was de stap-stap-sprong; de Engelse de huidige hink-stap-sprong. Bij het speerwerpen kende men het speerwerpen "vrije stijl" naast het speerwerpen met middengreep (zeg maar het huidige speerwerpen, alhoewel men in 1986 het verlegde zwaartepunt heeft ingevoerd). Ook werd er tweehandig geworpen om te voorkomen dat atleten zich asymmetrisch ontwikkelden; in dat geval werd een linkerhand worp bij een rechterhand worp opgeteld.

Ook de loopnummers op de baan kennen een lange historie van ontwikkeling. De eerste Olympische Spelen werden gelopen op een baan van 1/3 kilometer, oftewel 333.33 meter. In 1904 liep men op een baan van 1/3 mijl, ofwel 536.45 meter. Parijs, 1900 had een grasbaan met een lengte van 500 meter. Lang werden twee banen gehandhaafd; de 400 meter baan en de 440 Yards baan. Het duurde tot de midden jaren zeventig dat men verschil maakte tussen een 200 meter met bocht en een 200 meter in lijn (dus zonder bocht of soms het een bocht van hooguit 90 graden in plaats van 180 graden). Tot 1936 geldde wel dat men geen noemenswaardig voordeel van de wind mocht hebben; pas in 1936 werd het maximum windvoordeel ingevoerd van 2 meter per seconde rugwind. Voor de 200 meter werd duidelijk aangegeven dat de windmeting op het rechte stuk moest plaatsvinden en werd gemeten vanaf het moment dat de eerste atleet uit de bocht op het rechte stuk kwam.
Indoor had de 200 meter te kampen met hoogteverschil tussen start en finish, omdat de bochten een helling hebben. Er is dus veel overeenkomst tussen de 200 meter en de wegatletiek. Historisch is het ook het oudste atletiekonderdeel, de 200 meter, wat het is bij benadering de oude Griekse Stade van 600 voet.

De wegatletiek heeft vastgelegd wat het toelaatbaar hoogteverschil mag zijn. Omdat windvoordeel moeilijk te meten is, heeft men een voorstel om point-to-point parcoursen uit te sluiten. Excessen die kunnen ontstaan om gebruik te maken van de mazen in de reglementen hebben we afgelopen jaar heel dicht bij huis meegemaakt met de Vlaamse Kustmarathon. Een goed alternatief voor het uitsluiten van Punt-tot-Punt parcoursen is het vastleggen van een meetmethode om het windvoordeel te meten. Dat laatste is echter geen gemakkelijke klus. Waarschijnlijk moeten we komende jaren gaan werken met twee records in de wegatletiek; een waarbij strenge normen gehandhaafd blijven, en een die de teugels van Punt-tot-Punt parcoursen los laat. Het is geen privilege voor de wegatletiek; de baanatletiek kende ook jarenlang records met en zonde bocht op de 200 meter. Bovendie heeft de IAAF de wegatletiek 30 jaar stil laten liggen; enige cooperatie om die achterstand in te halen mag je dus wel verwachten, zo niet eisen.

Lengtemetingen
Over de meting van de lengte van een parcours bestaat vandaag de dag weinig discussie; toch is ook dat anders geweest. Een baan opmeten is niet eenvoudig omdat 30 centimeter uit de binnerand gemeten moet worden. Omdat dat moeilijk is terwijl je voldoende spanning op het meetlint moet houden, wordt meestal langs de rand gemeten. Tel er vervolgens twee pi maal dertig centimeter bij op en je kent de loopafstand van die baan. In oude reglementboekjes vind je dergelijke regels en meetvoorschriften netjes terug. Ook het beinvloeden van de wedstrijd door hazen is lang onderwerp van discussie geweest. Ooit stelde het reglement dat lopers twee meter afstand van elkaar diende te houden bij loopnummers die niet in banen gelopen worden. Dat die regel niet meer bestaat is net zo voor de hand liggend als dat die bij de triathlon is afgeschaft voor het fietsen. In een reglementsboekje van de KNAU van 1970 lezen we nog: De scheidsrechter heeft bij afstanden van 3000 meter en meer, deelnemers, die ten minste een ronde achterstand hebben, van verdere deelneming uit te sluiten, indien op dat moment ten minste 7 lopers aan dat nummer deelnemen. Ook die regel is in onmin geraakt. Wegparcoursen worden zo gemeten dat ze bij eventuele hermeting niet te kort zijn; verder is een meetfout van ten hoogste 2 meter per kilometer toegestaan. Een honderd kilometer moet dus bij hermeting ten minste 100.000 kilometer zijn en ten hoogste 100.200 kilometer. Veelal, en dat is ook het officiele advies, wordt het parcours gemeten op 100.100 meter. Er zijn echter parcoursmeters die overtuigd zijn van hun meetnauwkeurigheid en korter meten, tot op 80 centimeter per gelopen kilometer; zij meten dus 100.080 kilometer voor een 100 kilometer wedstrijd. Voor een 100 kilometer levert dat allemaal geen problemen op, want bij hermeting hoeft de afstand maar ten minste 100 kilometer te zijn. Maar wat als het een 24 uur is, en een atleer mist om enkele meters of zelfs enkele tientalle meters een record. Nameting zou dan wel een wereldrecord kunnen opleveren. U voelt het al aan, ook op dit punt is de 24 uur een nummer dat vraagt om problemen. Gelukkig is het nog nooit aan de hand geweest, maar het biedt ook geen garantie dat dat nooit zal gebeuren.

Sommigen stellen dat wegatletiek niet vergelijkbaar is en nooit kan worden. Ik betwijfel dat. Als dat waar zou zijn, zou de IAAF gelijk hebben dat er geen records erkent kunnen worden op de weg. De prestatiedichtheid aan de top van de marathon toont overduidelijk aan dat prestaties gelopen op verschillende wegparcoursen wel degelijk vergelijkbaar zijn. Als dat niet zo was, zou de spreiding op prestaties in de top veel groter zijn. De prestatiedichtheid op de marathon is echter alleen maar kleiner dan de spreiding van de baannummers als 5000 en 10000 meter. Neemt echter niet weg dat voor erkenning van records goede normen vast komen te liggen die ook excessen van downhill of wind-aid uit zullen sluiten.

Tot slot over de schrijver van dit alles. Ik ben jarenlang lid (geweest) van de recordcommissie van de IAU. Ik overweeg om thans het roer over te geven aan nieuwe mensen, zodat ik in mijn eigen prive leven ruimte krijg om mijn wegen opnieuw te volgen, ook daar waar ze buiten de atletiek liggen. Vandaar dat ik tussen haakjes al "geweest" plaats. Wat achtergronden en gedachten bij records zijn dan wel goed om op te schrijven en over te dragen aan de nieuwe generatie.

Ton Smeets
ton.smeets@ou.nl





 

 
[ top pagina ] - [ Kalender info ]